What is the black market of art?

[aikon]

 

 

Przestępczość zorganizowana w USA sięga coraz bardziej ekskluzywnych obszarów działalności, a jednym z nich jest czarny rynek dzieł sztuki. Zgodnie z  raportem FBI, wartość tego rynku wynosi 2,3 miliarda dolarów, a licznik wciąż się nie zatrzymuje. Czarny rynek sztuki odnosi się do nielegalnego handlu dziełami sztuki i artefaktami, które są kradzione, podrabiane lub w inny sposób nabywane i sprzedawane z naruszeniem praw i przepisów. Ten podziemny rynek działa poza ramami prawnymi. Wiele cennych dzieł sztuki jest kradzionych z muzeów, galerii lub prywatnych kolekcji. Te dzieła są często sprzedawane przez tajne sieci kolekcjonerom, którzy mogą nie być świadomi ich pochodzenia. Skradzione eksponaty i artefakty bardzo często trafiają na nielegalne aukcje, organizowane na terenie USA, Europy czy też Azji. Głównym problemem służb zajmujących się tym procederem jest przemyt, który obejmuje bardzo szeroki zakres transportu od morskiego po lotniczy, a przemytnicy są coraz to bardziej zorganizowani, co generuje z kolei duży odsetek korupcji w strukturach rządowych jak i w legalnych podmiotach sprawujących kontrole nad środkami transportu. Przemytnicy skupiają się na eksponatach o wyjątkowej wartości kulturowej i historycznej. W ich ręce trafiają obrazy znanych mistrzów, starożytne rzeźby, rękopisy i obiekty rytualne. Wszystko to często pochodzi z konfliktów zbrojnych, takich jak Syria, Irak czy Egipt, gdzie brak stabilności pozwala na kradzież dziedzictwa narodowego w tych krajach. W USA centra przemytu znajdują się w Nowym Jorku, Los Angeles i Miami. 

W maju 2024 roku FBI zorganizowało „Lost Legacy” , które było największym tego typu działaniem w historii USA. Zatrzymano 38 osób, a odzyskano ponad 700 cennych obiektów, w tym obraz przypisywany Rembrandtowi o wartości 45 milionów dolarów. Wśród artefaktów znajdują się starożytne rzeźby, ceramika prekolumbijska z Peru i manuskrypty z epoki średniowiecza. Elementy tych skarbów zostały zwrócone do kraju ich pochodzenia. Dla wielu państw to szansa na odzyskanie fragmentów dziedzictwa narodowego, które zostały uznane za zaginione. Specjaliści z FBI szacują, że przemytnicy wykorzystują coraz bardziej zaawansowaną technologię, taką jak na przykład sztuczna inteligencja, która pozwala im na fałszowanie dokumentów. Problemem pozostaje także międzynarodowa współpraca. Nie wszystkie państwa są odpowiednio monitorowane przez swoje dziedzictwo kulturowe, a brak możliwości prawnych w niektórych krajach jest przysługą dla organizacji przestępczych, zajmujących się czarnym rynkiem dzieł sztuki.

FBI apeluje do specjalistów i kolekcjonerów o rozwagę. Kupno dzieła o niejasnym pochodzeniu nie tylko wspiera działalność przemytniczą, ale także powoduje uszkodzenie dziedzictwa kulturowego, które należy do całej ludzkości. Walczmy razem o ochronę dziedzictwa kulturowego, zanim zniknie ono na zawsze w ciemnych zakamarkach czarnego rynku.


„Każda sprzedana na czarnym rynku rzeźba czy obraz jest nieodwracalną stratą dla naszej historii. Tylko wspólne działania mogą pozwolić na zatrzymanie tego procederu” – podkreśla dyrektora FBI ds. przestępczość zorganizowanej w USA.